Volgens de basisregels van de Rijksuniversiteit Groningen (RUG) mag je AI gebruiken voor bijvoorbeeld brainstormen, samenvatten en je eigen tekst bijschaven op taal, maar laat je AI nieuwe inhoud maken, dan hoort dat benoemd te worden. De Rijksuniversiteit Groningen heeft tien openbare basisregels voor AI in het onderwijs. Hier staan ze in gewone taal, toegepast op je scriptie. Dit is geen juridisch advies en geen vervanging van de regels van je opleiding: die en je begeleider zijn altijd beslissend.
Eigen tekst laten beoordelenDe RUG zegt zelf dat de impact van AI sterk per vakgebied verschilt. Daarom zijn de basisregels een uitgangspunt: je faculteit, je opleiding en zelfs een vak kunnen er regels bovenop zetten. Voor je scriptie betekent dat drie plekken om te kijken: de basisregels van de RUG, de regels van je opleiding (studiehandleiding of de cursuspagina van je scriptievak) en de afspraken met je begeleider.
Hieronder vatten we de basisregels samen in onze eigen woorden. De officiële tekst staat op de pagina van de RUG, gelinkt onder Bronnen. Bij elk verschil geldt die tekst, niet de onze.
Volgens de eerste regel mag je AI gebruiken voor algemene functies: brainstormen, inspiratie opdoen, algemene informatie samenvatten, je eigen tekst bijschaven op taal, vertalen, en oefenen voor jezelf. De RUG zet er meteen twee waarschuwingen bij: AI is geen betrouwbare wetenschappelijke bron, en je blijft zelf verantwoordelijk voor alles wat je inlevert.
Voor een scriptie is die tweede waarschuwing de belangrijkste. Een samenvatting van een artikel door een chatbot is geen bron die je kunt citeren, en een verwijzing die een chatbot noemt, moet je zelf opzoeken en lezen voordat ze in je literatuurlijst komt.
Gaat je gebruik verder dan die algemene functies, laat je AI dus nieuwe inhoud maken of een deel van je eigen werk vervangen, dan hoort dat volgens de tweede regel benoemd te worden. De basisregels noemen daarvoor een herkenbare plek, zoals bij je methode of je bronnen, met onder meer de naam en versie van de tool en waarvoor en hoe je hem gebruikte.
Je opleiding kan meer vragen, bijvoorbeeld een uitgebreidere verantwoording, voorbeelden van je prompts of een reflectie op de betrouwbaarheid van wat de tool opleverde. Zulke aanvullende regels hoort je opleiding volgens de basisregels duidelijk te communiceren. Twijfel je, dan is het advies van de RUG zelf: vraag het je docent.
De vierde regel noemt twee situaties. De eerste: je ingeleverde werk is zo weinig van jezelf dat niet meer te beoordelen valt wat jij weet en kunt. De tweede: je hebt AI gebruikt zonder het correct te benoemen. Een letterlijke kopie van AI-uitvoer inleveren als eigen werk is volgens de basisregels niet toegestaan. Of er echt sprake is van fraude, stelt de examencommissie van je opleiding per geval vast.
Twee andere regels zijn voor studenten geruststellend. Volgens de basisregels geldt een score van een AI-detectietool niet als bewijs van fraude, omdat die tools te onbetrouwbaar zijn. En de basisregels stellen dat een GenAI-model niet zonder menselijke controle een cijfer mag vaststellen: je examinator blijft eindverantwoordelijk.
Eén regel gaat specifiek over scripties en andere eindwerken. Omdat daarin veel van je leeruitkomsten samenkomen, voorzien de basisregels in een tussentijdse controle of het werk echt van jou is en hoe het tot stand kwam, bijvoorbeeld via een gesprek of een tussenproduct.
In de praktijk betekent dat: je moet je keuzes kunnen uitleggen. Waarom deze hoofdvraag, waarom deze methode, waarom deze bronnen, en wat betekent dat ene resultaat. Wie dat kan, heeft weinig te vrezen van een gesprek. Wie een hoofdstuk niet kan toelichten, heeft een probleem, met of zonder AI. Oefenen kan met vragen bij je verdediging.
Esmond is een AI die je scriptie evalueert, geen AI die tekst voor je maakt. Je krijgt opmerkingen bij passages in je eigen tekst, een verbeterplan en mogelijke vragen van een beoordelaar. Er komt geen zin van Esmond in je scriptie terecht: elke aanpassing doe je zelf. We schrijven niets voor je. We beoordelen je werk en tonen je hoe je het sterker maakt.
Of je het gebruik van een feedbacktool als Esmond moet vermelden, bepalen je opleiding en je begeleider, niet wij. Twijfel je, vraag het dan. Esmond is niet verbonden aan de RUG.
Als hulpmiddel voor bijvoorbeeld brainstormen of taalcorrectie wel, volgens de basisregels. Laat je het nieuwe inhoud maken of een deel van je werk vervangen, dan hoort dat benoemd te worden, en je opleiding kan het beperken of verbieden. Je opleiding en je begeleider zijn beslissend. Algemene uitleg bij mag je ChatGPT gebruiken?
Gebruik dat verder gaat dan algemene functies zoals brainstormen of taalcorrectie hoort volgens de basisregels benoemd te worden, onder meer met de naam en versie van de tool en hoe je hem gebruikte. Je opleiding kan meer eisen. Bij twijfel: vraag het je begeleider.
Volgens de RUG-basisregels niet: scores van AI-detectietools gelden niet als bewijs van fraude. Wel kan je opleiding bij een vermoeden een extra mondelinge controle doen, en de examencommissie beslist per geval.
Dat bepalen je opleiding en je begeleider. Esmond schrijft niets in je tekst, maar het blijft een AI-tool die je werk leest. Twijfel je, vraag het dan.
Nee, dit zijn de basisregels van de RUG. Studeer je aan de Hanze, kijk dan in de studiehandleiding van je opleiding. Meer over scriptie schrijven in de stad op scriptie schrijven in Groningen.
De samenvatting op deze pagina is gebaseerd op de officiële, openbare pagina van de RUG (laatst gewijzigd volgens de pagina zelf op 28 oktober 2024). Bij elk verschil geldt die tekst.