Een goede onderzoeksvraag is afgebakend, beantwoordbaar, helder in de begrippen die je gebruikt, open, neutraal en relevant. Je onderzoeksvraag bepaalt wat je leest, welke methode je kiest, hoe je hoofdstukken lopen en waar je conclusie over gaat. Met een scherpe vraag krijgt je scriptie vanzelf een rode draad. Deze gids neemt je mee van een vaag onderwerp naar een hoofdvraag en deelvragen die je echt kunt beantwoorden.
Scriptie laten beoordelenEen onderzoeksvraag is de vraag die je met je onderzoek beantwoordt. Dat is iets anders dan je onderwerp of de aanleiding. Drie begrippen die vaak door elkaar lopen:
Het eerste woord van je vraag belooft een soort antwoord, en dus een methode die dat antwoord kan leveren. De meest voorkomende typen:
De hoofdvraag is te groot om in één keer te beantwoorden. Deelvragen knippen haar op in stukken die je wel kunt onderzoeken. Samen moeten ze de hoofdvraag volledig dekken, en geen deelvraag mag erbuiten vallen.
Een veelgebruikte opbouw: eerst een deelvraag die het kader uit de literatuur haalt, dan een of meer empirische deelvragen, en bij praktijkgericht onderzoek tot slot een deelvraag die naar het advies of ontwerp leidt. Hoeveel deelvragen je nodig hebt, hangt af van je onderzoek. Schrijft je opleiding een aantal voor, dan staat dat in je studiehandleiding.
Fictief voorbeeld bij de hoofdvraag "Hoe bepalen ouders van kinderen in groep 1 en 2 hoeveel schermtijd ze toestaan?":
Je vraag moet daarna door je hele scriptie lopen. Zo bewaak je die lijn:
Te breed. "Wat is de invloed van AI op het onderwijs?" is een boektitel, geen onderzoeksvraag. Welk soort AI, welk onderwijsniveau, welke invloed, volgens wie?
Een gesloten vraag zonder ruimte. "Gebruiken studenten ChatGPT?" is met één percentage beantwoord. Een gesloten vraag is niet altijd fout: in een experiment toets je precies zo'n hypothese. Maar meestal wordt de vraag rijker met "in hoeverre", "hoe" of "onder welke voorwaarden".
Een vraag die het antwoord al bevat. "Hoe kan de school de lage ouderbetrokkenheid verhogen?" gaat ervan uit dat dat het probleem is. Onderzoek eerst of het dat is.
Een verklarende vraag met een beschrijvend design. Je vraagt naar een effect, maar je data laten alleen samenhang zien. Benoem dat zelf in je methode en conclusie, of pas de vraag aan.
Een vraag die onderweg verschuift. Dat mag, in overleg met je begeleider, maar pas haar dan overal aan: inleiding, methode, resultaten en conclusie.
Op het wo volgt de vraag meestal uit een discussie in de literatuur en draagt het antwoord bij aan kennis in je vakgebied. Op het hbo is het afstudeeronderzoek vaak praktijkgericht, met een vraag van een opdrachtgever.
Let bij een praktijkvraag op één valkuil: de vraag van je opdrachtgever is nog geen onderzoeksvraag. "Hoe krijgen we meer klanten?" wordt pas een onderzoeksvraag als je bepaalt wat je eerst moet weten om dat advies te kunnen geven: wie de klanten zijn, waarom ze afhaken, wat werkt bij vergelijkbare organisaties. Het advies volgt dan uit je onderzoek, niet andersom.
Hoe dat er per richting uitziet, zie je bij de voorbeelden van onderzoeksvragen per richting.
Esmond stelt je onderzoeksvraag niet op en beoordeelt ook niet of je het juiste onderwerp koos. Dat bespreek je met je begeleider. Esmond komt in beeld als je scriptie er staat: de review neemt je hoofdvraag als uitgangspunt en kijkt of je methode, resultaten en conclusie haar ook echt beantwoorden. Waar ze de lijn ziet breken, wijst ze de passage aan.
Meer daarover lees je bij hoofdvraag en deelvragen: beantwoordt je scriptie wat je belooft?. We schrijven niets voor je. We beoordelen je werk en tonen je hoe je het sterker maakt.
Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.
De probleemstelling beschrijft wat er knelt en waarom dat onderzoek verdient. De onderzoeksvraag zegt wat je precies gaat uitzoeken. Opleidingen gebruiken de termen niet overal hetzelfde, dus kijk ook in je studiehandleiding.
Er is geen vaste lengte, maar een vraag die niet in één zin past, bevat meestal twee vragen. Houd de hoofdvraag kort en leg de details in je deelvragen en je afbakening.
Een onderzoeksvraag is open: je wilt iets weten. Een hypothese is een verwacht antwoord dat je toetst, meestal in kwantitatief onderzoek. Vaak leid je hypothesen af uit je vraag en de literatuur.
Ja, dat gebeurt vaak, zeker na een eerste verkenning van je data. Stem het af met je begeleider en pas de vraag daarna overal in je scriptie aan.
Nee. Je vraag stem je af met je begeleider. Esmond kijkt of je scriptie die vraag beantwoordt en wijst aan waar niet.