Wiens probleem beschrijf je?
De voorbeelden op deze pagina zijn fictief en bedoeld om het begrip uit te leggen. Het zijn geen teksten om over te nemen; je eigen probleemstelling en onderzoeksvraag stem je af met je begeleider.
Een gemeente ziet een laag bereik als probleem, een wijkteam ziet misschien te weinig tijd om mensen op te zoeken, en een inwoner ziet een brief van de gemeente als bemoeienis. In je probleemstelling maak je zichtbaar welk perspectief je kiest en waarom. Je opdrachtgever is vaak een organisatie, en je onderzoek is voor de mensen met wie die organisatie werkt het meest bruikbaar als je hun stem serieus neemt.
Fictief voorbeeld: vroegsignalering van schulden
Sinds 2021 krijgen gemeenten signalen over betalingsachterstanden, bijvoorbeeld van woningcorporaties, energieleveranciers en zorgverzekeraars, en moeten ze inwoners daarna hulp aanbieden. In de praktijk gaan lang niet alle inwoners op dat aanbod in.
- Fictief voorbeeld, zwakke probleemstelling: "Mensen met schulden vragen te laat hulp. De gemeente bereikt ze niet. Dit onderzoek wil zorgen dat meer mensen hulp krijgen."
- Wat een docent zou vragen: waaruit blijkt dat de gemeente ze niet bereikt? Welke mensen, met welk soort achterstand? En wat bedoel je met "zorgen dat": is dat je onderzoek, of een doel van de gemeente?
- Fictief voorbeeld, scherpere probleemstelling: "Een middelgrote gemeente benadert inwoners na een signaal over een betalingsachterstand met een brief en een huisbezoek. Uit de registratie van het team blijkt dat een groot deel van de benaderde huishoudens niet reageert of het aanbod afwijst. Het team weet niet waarom: of de brief niet aankomt, of inwoners zich schamen, of ze de hulp niet nodig vinden. Daardoor is onduidelijk hoe het team zijn aanpak kan afstemmen op de inwoners die het wil bereiken."
- Waarom deze versie sterker is: de aanpak van de gemeente is beschreven, het probleem rust op de eigen registratie van het team en het kennisgat gaat over de redenen van inwoners, iets wat je met hen kunt onderzoeken.
De onderzoeksvraag vanuit inwoners
- Fictief voorbeeld, zwakke vraag: "Hoe kan de gemeente meer mensen met schulden helpen?"
- Fictief voorbeeld, scherpere vraag: "Welke redenen geven inwoners die na een signaal van betalingsachterstand zijn benaderd om het hulpaanbod van het team aan te nemen of af te wijzen, en wat zou de aanpak voor hen beter laten aansluiten?"
- Mogelijke deelvragen: Wat is er bekend over drempels om hulp te vragen bij geldproblemen? Hoe verloopt de aanpak van het team nu, van signaal tot huisbezoek? Hoe beschrijven inwoners hun eerste contact met het team? Welke verbeteringen noemen inwoners en medewerkers zelf?
- Waarom dit werkt: de zwakke vraag gaat over de gemeente en haar doel. De scherpe vraag gaat naar de ervaring van de mensen om wie het draait, en levert kennis op waar het team iets mee kan.
Methode met kwetsbare deelnemers
- Interviews zijn hier een logische keuze, maar inwoners die het aanbod afwezen, zijn lastig te bereiken. Leg uit hoe je ze benadert en wat het betekent als vooral mensen meedoen die positief zijn.
- Geldproblemen zijn gevoelig. Denk na over waar je het gesprek voert, wat je doet als iemand acute hulp nodig heeft en hoe je anonimiteit waarborgt.
- Combineer waar het kan met gesprekken met medewerkers en met de registratie van het team, zodat je de ervaring van inwoners kunt plaatsen.
Je dubbele rol als stagiair
Loop je stage in het team dat je onderzoekt, dan ben je voor inwoners iemand van de gemeente. Dat kan beïnvloeden wat ze vertellen. Benoem die positie in je methode, en vraag je af of iemand anders de gesprekken beter kan voeren of hoe je duidelijk maakt dat meedoen geen gevolgen heeft voor de hulp die iemand krijgt.
Veelgemaakte fouten
- Het doel van de organisatie als onderzoeksvraag. "Meer mensen bereiken" is een doel van de gemeente; je onderzoek levert de kennis om dat doel te kunnen nastreven.
- Een probleemstelling over "mensen met schulden" in het algemeen, terwijl je met een specifieke groep in één gemeente werkt.
- Aanbevelingen die alleen de mening van medewerkers volgen. Laat zien hoe ze aansluiten op wat inwoners zeiden.
Meer lezen
Over social-work-scripties in het algemeen lees je bij scriptie social work (hbo). De opbouw van een probleemstelling en voorbeelden uit andere richtingen bij voorbeelden van onderzoeksvragen helpen je verder.
Wat Esmond doet, en wat niet
Esmond stelt je vraag niet op en zegt niet welk perspectief je moet kiezen. Als je scriptie klaar is, leest de review hem en signaleert waar je aanbevelingen de stem van de deelnemers niet volgen, of waar je conclusie verder gaat dan de gesprekken die je voerde.
We schrijven niets voor je. We beoordelen je werk en tonen je hoe je het sterker maakt. Een review kost vanaf €3,99, eerst een gratis preview. De prijs volgt de lengte van je document en je ziet hem voordat je betaalt. Geen abonnement, geen account.
Veelgestelde vragen
Moet ik de mensen zelf interviewen, of mag ik alleen professionals spreken?
Dat hangt af van je vraag. Gaat je vraag over de ervaring van inwoners of cliënten, dan zijn zij de logische bron. Kan dat niet, benoem dan wat het betekent dat je hun ervaring via professionals hoort.
Mijn opdrachtgever wil vooral een advies. Is dat genoeg?
Het advies is meestal het eindpunt van je scriptie, en je laat zien op welk onderzoek het rust.
Hoe ga ik om met deelnemers die kwetsbaar zijn?
Bespreek vooraf met je begeleider en de organisatie hoe je toestemming vraagt, hoe je anonimiteit waarborgt en wat je doet als iemand tijdens een gesprek hulp nodig heeft.
Verder lezen